Sjedinjene Američke Države uspješno su testirale novi jeftini ‘samoubilački’ dron u borbenim operacijama u Iranu, samo osam mjeseci nakon što je predstavljen Pentagonu. Ovaj korak predstavlja dramatično ubrzanje u procesu nabavke naoružanja, kao odgovor na iskustva iz rata u Ukrajini.

Brzo postavljanje na teren

Dron pod nazivom Low-Cost Uncrewed Combat Attack System (LUCAS), koji proizvodi kompanija SpektreWorks iz Arizone, predstavljen je u julu 2025. godine. Njegova brza operativna upotreba predstavlja odstupanje od tradicionalnih pentagonskih vremenskih rokova za nabavku, koji obično traju godinama. Vojni zvaničnici ističu da skraćeni rok odražava lekcije naučene iz posmatranja dronovskog ratovanja u Ukrajini.

Ovo postavljanje dio je šireg pentagonskog pokušaja da se brzo proširi američki industrijski kapacitet za proizvodnju jeftinih dronova, pod programom ‘Drone Dominance’ vrijednim milijardu dolara.

Tehnologija i troškovi

Prema podacima kompanije, LUCAS dron koristi otvorenu arhitekturu koja omogućava različite vrste tereta i komunikacijskih sistema. Može se lansirati sa zemlje ili iz kamiona, a njegova procijenjena cijena od oko 35.000 dolara čini ga daleko jeftinijim od, na primjer, MQ-9 Reaper drona, koji košta između 20 i 40 miliona dolara.

Vlada SAD je vlasnik intelektualne svojine nad dizajnom LUCAS-a, što znači da ga mogu proizvoditi različiti proizvođači, iako SpektreWorks trenutno drži ugovore za proizvodnju. Tokom razvoja, dron je bio povezan sa satelitskim komunikacijskim sistemima kao što su Viasat MUSIC i SpaceX Starlink ili Starshield.

Eksperti za dronove ističu da LUCAS dijeli sličnosti sa iranskim Shahed dronom, koji je Teheran isporučio Rusiji za upotrebu u Ukrajini, a za koji se vjeruje da je kopija izraelskog ‘lepršavog’ projektila Harpy.