Osobine naslijeđene od oca: Kada postaju vidljive?

Pitanje koje se neizbježno postavlja odmah nakon rođenja djeteta glasi: na koga liči? Iako se članovi porodice često brzo slože oko toga da li su u pitanju oči, nos ili osmijeh, činjenica je da mnoge osobine koje djeca nasljeđuju od očeva ne postaju odmah očigledne. Često se te osobine manifestuju tek tokom odrastanja, posebno u periodu adolescencije.

Prema istraživanjima iz oblasti genetike, koja su objavljena u časopisu “Nature Education”, određeni geni ostaju neaktivni tokom ranog djetinjstva, a aktiviraju se tek kasnije, pod uticajem hormona, rasta i razvoja tijela. Upravo zbog toga se može desiti da dijete koje u početku ne pokazuje sličnost sa ocem, vremenom postane gotovo identična kopija.

Crte lica i razvoj

U ranim godinama, dječije lice je obično mekano i zaobljeno, ali se tokom rasta značajno mijenja. Kako kosti sazrijevaju, vilica postaje izraženija, brada duža, a nos dobija definisaniji oblik. Ove promjene su često povezane sa genima naslijeđenim od oca, pa se sličnost sa njim najčešće primjećuje tek u tinejdžerskom dobu ili kasnije.

Nasljeđivanje karakteristika kose ne odnosi se samo na boju. Tekstura, gustina, način rasta, pa čak i prirodni razdjeljak često potiču od oca. Linija čela i eventualno povlačenje kose također mogu biti porodične osobine koje postaju vidljive tek u pubertetu ili ranoj odrasloj dobi, kada hormoni počnu intenzivnije djelovati.

Uticaj oca na razvoj tijela

Visina, razvoj mišića, hormonske reakcije i opšti obrasci rasta često prate karakteristike koje se javljaju u očevoj porodici. Neka djeca vremenom primijete da njihovo tijelo reaguje slično kao očevo – bilo da je riječ o brzini dobijanja kilograma, načinu izgradnje mišića ili nivou energije. Iako stil života igra značajnu ulogu, genetika određuje kako tijelo reaguje na navike, a ti obrasci često postaju očigledni tek kasnije.

Zdravstvene predispozicije

Određene genetske predispozicije nisu vidljive spolja. One mogu uključivati sklonost ka problemima sa srcem, poremećajima šećera u krvi ili metabolizma, a često se aktiviraju tek u odraslom dobu. Zato ljekari naglašavaju važnost poznavanja porodične istorije bolesti, posebno sa očeve strane.

Temperament i emocije

Iako se ličnost oblikuje iskustvima i okruženjem, temperament ima snažnu genetsku osnovu. Djeca mogu naslijediti način na koji se otac nosi sa stresom, reaguje u kriznim situacijama ili pokazuje strpljenje. Ove osobine su suptilne, ali unutar porodice često vrlo prepoznatljive.

Na kraju, mnoge očeve osobine zavise od vremena sazrijevanja. Pubertet, hormoni i okruženje zajedno aktiviraju ono što je zapisano u genima. Genetika postavlja temelje, ali godine često odlučuju kada će sličnost zaista postati vidljiva.