Novi markeri krvi obećavaju ranu detekciju raka pankreasa

Značajno otkriće u medicini

U stručnom časopisu “Clinical Cancer Research” objavljeni su rezultati istraživanja koji donose nadu u ranu dijagnostiku jednog od najtežih oblika malignih oboljenja – raka pankreasa. Ova bolest se često otkriva u poodmakloj fazi, što znatno sužava mogućnosti liječenja. Istraživači su identifikovali nove markere krvi koji bi mogli omogućiti ranije otkrivanje ove opake bolesti.

Problem kasnog otkrivanja

Statistike pokazuju da samo oko deset posto pacijenata preživi više od pet godina nakon što im se dijagnostikuje rak pankreasa. Stručnjaci ističu da bi se stope preživljavanja mogle značajno poboljšati ukoliko bi se bolest otkrila u ranijoj fazi. Međutim, pouzdan metod skrininga do sada nije postojao.

Analiza postojećih i novih markera

Naučnici sa Medicinskog fakulteta Perelman Univerziteta u Pensilvaniji i klinike Mayo u Rochesteru analizirali su uzorke krvi pacijenata oboljelih od raka pankreasa, kao i osoba koje nemaju maligna oboljenja. U početku su korištena dva već poznata markera – CA19-9, koji se inače koristi za praćenje odgovora na terapiju, i THBS2. Ipak, nijedan od njih pojedinačno nije pokazao dovoljnu pouzdanost za rano otkrivanje bolesti. Problem sa markerom CA19-9 je što može biti povišen i kod benignih stanja, kao što je pankreatitis ili opstrukcija žučnih puteva, dok ga pojedini pacijenti uopšte ne proizvode zbog genetskih faktora.

Identifikacija novih biomarkera

Daljom analizom uzoraka krvi, istraživački tim je otkrio dva nova proteinska biomarkera – aminopeptidazu N (ANPEP) i polimerni imunoglobulinski receptor (PIGR). Ovi markeri su bili značajno povišeni kod pacijenata sa ranim stadijumom raka pankreasa u poređenju sa zdravim ispitanicima. Kombinacijom ova dva nova markera sa postojećima, CA19-9 i THBS2, razvijen je panel od četiri biomarkera koji je uspješno razlikovao oboljele od zdravih u 91,9 posto slučajeva, uz stopu lažno pozitivnih rezultata od samo pet posto. U ranim stadijumima bolesti (stadijumi I i II), test je tačno identifikovao 87,5 posto slučajeva.

Značaj novih otkrića

“Dodavanjem ANPEP-a i PIGR-a postojećim markerima značajno smo unaprijedili mogućnost otkrivanja raka u fazi kada je on najpodložniji liječenju”, izjavio je dr. Kenneth Zaret sa Medicinskog fakulteta Perelman Univerziteta u Pensilvaniji.

Potreba za daljim istraživanjima

Važno je napomenuti da je test uspješno razlikovao pacijente sa karcinomom pankreasa ne samo od zdravih osoba, već i od onih koji imaju nekancerozna oboljenja pankreasa, poput pankreatitisa. Ipak, istraživači naglašavaju da su potrebna dodatna ispitivanja na većim populacijama, posebno kod osoba koje još nemaju simptome. Takve studije mogle bi pokazati da li bi se test mogao koristiti kao skrining metoda kod ljudi sa povećanim rizikom, uključujući one sa porodičnom istorijom bolesti, genetskim predispozicijama ili prethodnim oboljenjima pankreasa.