Macron: Poštovanje umjesto nasilja, vladavina prava umjesto brutalnosti

Globalna nesigurnost i izazovi

Francuski predsjednik Emmanuel Macron, u uvodnim riječima svog govora, uputio je suptilnu kritiku na račun Donalda Trumpa, predsjednika Sjedinjenih Američkih Država, govoreći o porastu nestabilnosti i poremećajima koji obilježavaju današnji svijet.

Macron je istakao da je 2024. godina zabilježila više od 60 ratova, što predstavlja, kako je naglasio, “apsolutni rekord”. Uz to, dodao je, izazivajući blagi smijeh prisutnih, da se neki od tih sukoba smatraju “okončanima”. Ova opaska se tumači kao referenca na Trumpove česte tvrdnje o završetku brojnih ratova tokom njegovog mandata. Macron je upozorio na slabljenje multilateralizma usljed djelovanja sila koje ga ometaju ili su se od njega udaljile, te da se međunarodna pravila sve češće krše. “To je zabrinjavajuće jer uništavamo strukture putem kojih možemo rješavati probleme – putem dijaloga i diplomatije”, izjavio je.

Kritika politika SAD-a i Kine

Prema Macronovim riječima, kolektivno upravljanje svijetom ustupa mjesto nemilosrdnoj konkurenciji. On je izjavio da Sjedinjene Američke Države zahtijevaju maksimalne ustupke i otvoreno nastoje oslabiti i potčiniti Evropu. Također je kritikovao “akumulaciju novih teritorija”, ne navodeći konkretne primjere. Govoreći o Kini, Macron je upozorio na njene “masivne viškovne proizvodne kapacitete” i “distorzivne prakse” koje nastoje preplaviti pojedine industrijske sektore.

“Odgovor na ove izazove jeste više saradnje i izgradnja novih pristupa, ali prije svega jačanje ekonomske suverenosti i strateške ekonomije, posebno za Evropljane. To je, po mom mišljenju, suštinski odgovor”, rekao je Macron. Naglasio je da Evropa ima izbor između toga da “pasivno prihvati zakon jačeg”, što bi dovelo do “vazalizacije, blokovske politike i novog kolonijalnog pristupa”, ili da brani efikasan multilateralizam koji služi njenim interesima.

Evropska unija i budućnost

Macron je istakao da su nacionalni suverenitet i nezavisnost ključni elementi tog pristupa, te je naveo raspoređivanje francuskih vojnih snaga na Grenland kao dio te politike. “To nije prijetnja nikome, već podrška savezniku i drugoj evropskoj zemlji”, rekao je. Tokom francuskog predsjedavanja G7, Francuska će nastojati da ponovo oživi tu grupu kao forum za “otvoren i iskren dijalog” s ciljem zaustavljanja trgovinskih ratova, protekcionističkih eskalacija i pokušaja narušavanja globalnog poretka. “Naš cilj u okviru G7 jeste da pokažemo da su najveće svjetske sile i dalje sposobne da postignu zajedničku dijagnozu globalne ekonomije”, rekao je.

Govoreći o odgovoru Evropske unije na sve asertivniju politiku SAD-a i Kine, Macron je poručio da Evropa mora biti “realističnija”. Upozorio je da postoje sektori, poput hemijske i automobilske industrije, koji su “doslovno uništavani” zbog nepostojanja ravnopravnih tržišnih uslova. Pozvao je EU da unaprijedi princip evropske preferencije, slično modelu koji primjenjuju Sjedinjene Američke Države, ali je naglasio da to ne znači izolacionizam. “Strana ulaganja, uključujući kineska direktna ulaganja u Evropu, dobrodošla su, ali moraju poštovati ista pravila i standarde”, rekao je.

Macron se osvrnuo i na potrebu smanjenja birokratije i pojednostavljivanja regulativa, u skladu s ranijim porukama predsjednice Evropske komisije Ursule von der Leyen. Istakao je da 450 miliona stanovnika EU mora predstavljati otvoreno domaće tržište za sve evropske kompanije, uz smanjenje prepreka, jačanje inovacija i konkurentnosti. Poput von der Leyen, Macron je također naglasio važnost unije tržišta kapitala kao ključnog elementa budućeg ekonomskog razvoja Evrope. Macron je naglasio važnost Evrope kao mjesta za poslovanje, gdje vlada predvidivost, lojalnost i vladavina prava: “Evropa je ponekad spora i treba reforme, ali je predvidiva i pravedna te ostaje dobra prilika, danas i sutra. Da bismo popravili globalne neravnoteže, Evropa mora biti mnogo jača i autonomnija.”

Predsjednik je dodao: “Vjerujemo da nam treba više rasta i više stabilnosti u svijetu. Ali mi preferiramo poštovanje nad nasiljem i vladavinu prava nad brutalnošću. Dobrodošli ste u Evropu, a posebno u Francusku.” Macron se osvrnuo i na Trumpove prijetnje tarifama prema EU: “Nema smisla uvoditi tarife, biti podijeljen ili sada prijetiti dodatnim tarifama među saveznicima. Ideja da EU prvi put primijeni instrument protiv prinude protiv saveznika iz SAD-a je luda. Žao mi je zbog toga, ali to je posljedica nepredvidivosti i besmislene agresivnosti.”

Macron je naglasio da njegova glavna poruka glasi “ne stidimo se i ne budimo podijeljeni”. “Ne prihvatajmo globalni poredak koji odlučuju oni koji tvrde da imaju najveći glas… Fokusirajmo se na zajedničke interese i zajedničke izazove. Znamo šta moramo popraviti: rast, mir, klimu.” Predsjednik je zaključio svoju Q&A sesiju jasnom porukom: “Ne gubimo vrijeme na lude ideje”, odbacujući koncept novog imperijalizma ili kolonijalizma. “Ne otvarajmo Pandorinu kutiju niti nove teme. Ovo nije vrijeme za novi imperijalizam ili kolonijalizam. Ovo je vrijeme saradnje kako bismo riješili tri globalna izazova za naše građane”, rekao je Macron.