Centralna obavještajna agencija SAD-a (CIA) je bez ikakvog prethodnog najavljivanja prekinula sa objavljivanjem svog čuvenog ‘World Factbook’-a, izvora podataka o svim zemljama svijeta koji je služio kao referenca širom svijeta tokom više od 60 godina. Ovaj izvor, koji je prvo bio dostupan samo vladinim službenicima, a kasnije i istraživačima, novinarima i široj javnosti, prestao je sa radom 4. februara.

Tokom svoje duge istorije, ‘Factbook’ je bio besplatni javni priručnik koji je nudio ažurirane podatke o ekonomiji, stanovništvu, vladama i geografiji svih zemalja. Izdavan od strane vodeće svjetske obavještajne agencije, ovaj izvor se dugo smatrao objektivnim u sve subjektivnijem informacionom ekosistemu.

CIA nije dala objašnjenje zašto je donijela odluku o gašenju ‘Factbook’-a. Međutim, njegov nestanak je posebno osjetan za one koji su se na njega oslanjali, ne zato što je bio uzbudljiv, već zato što je bio pouzdan i stabilan. Bio je toliko pouzdan da je čak dobio svoju kategoriju u kvizu ‘Jeopardy!’ 2020. godine.

Od tajnog dokumenta do javnog izvora

Prvi put objavljen 1962. godine, na vrhuncu Hladnog rata, zbirka globalnih činjenica je bila povjerljiva i poznata pod nazivom ‘The National Basic Intelligence Factbook’. Do 1971. godine pojavila se i njegova deklasificirana verzija. Deceniju kasnije dobio je jednostavniji naziv, ‘The World Factbook’. Godine 1997., na samom početku ere interneta, postao je dostupan onlajn, ne samo federalnim operativcima već svakome sa internet konekcijom i pitanjem.

Ipak, nisu svi tužni što ‘Factbook’ više ne postoji. Bivša visoka obavještajna službenica Beth Sanner se prisjetila rada na sastavljanju ‘Factbook’-a 1980-ih, kada su analitičari dobijali zadatke pisanja i pregledavanja paragrafa, podataka o stanovništvu i imena političkih partija. “Kada je počeo, bio je važan, jer nije bilo ničega poput interneta,” rekla je. “Sada je to, kao, koja je poenta?”