Evropska unija je u nedjelju pozvala sve strane u eskalirajućem sukobu na Bliskom istoku na “maksimalnu suzdržanost” i potpuno poštovanje međunarodnog prava. Izjavu u ime svih 27 članica objavila je šefica vanjske politike EU Kaja Kallas, nakon hitne video konferencije ministara vanjskih poslova.

Zahtjevi za poštovanje suvereniteta

“Pozivamo na maksimalnu suzdržanost, zaštitu civila i potpuno poštovanje međunarodnog prava, uključujući principe Povelje Ujedinjenih nacija i međunarodnog humanitarnog prava”, navodi se u saopćenju. EU je istakla da su “napadi Irana i kršenje suvereniteta brojnih zemalja u regionu neoprostivi”, te da Teheran “mora odustati od neselektivnih vojnih udara”.

Ekonomske posljedice i unutarnje podjele

Saopćenje također upozorava da sukob “ne smije dovesti do eskalacije koja bi mogla ugroziti Bliski istok, Evropu i šire, sa nepredvidivim posljedicama, također u ekonomskoj sferi”. Posebno je istaknuta važnost izbjegavanja “poremećaja kritičnih vodenih puteva, poput Hormuškog tjesnaca”. Tekst predstavlja kompromis koji odražava različite stavove unutar Unije, od njemačkog kancler Friedricha Merza koji smatra da “sada nije vrijeme za držanje predavanja partnerima i saveznicima”, do španskog premijera Pedra Sancheza koji je “odbacio” akciju SAD-a i Izraela.

Iza kulisa, diplomati priznaju da Evropa ima malo uticaja na razvoj sukoba, unatoč potencijalno velikom utjecaju na kontinent. “Ne previše opcija, bojim se. Svakako ne kratkoročno”, rekao je jedan zapadnoevropski zvaničnik. Drugi diplomat EU dodaje da su Evropljani “samo promatrači, niko nema polugu kod Trumpa”.